2019 Yılı Ekim Dönemi İşsizlik Oranları

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı, ekim döneminde (eylül, ekim ve kasım aylarını kapsamakta) %13,9’dan %13,6’ya sınırlı gerileyerek son 10 ayın en düşük seviyesine geldi. Tarım dışı istihdam kaynaklı ılımlı artış ve işsiz sayısındaki düşüş, işsizlik oranlarının sınırlı gerileyişinde belirleyici oldu. Arındırılmamış işsizlik oranı ise %13,8’den %13,4’e geriledi ve haziran döneminden bu yana en düşük seviyeye düştü. 12 aylık ortalama işsizlik oranı ise %13,6 seviyesinde bulunuyorGenç nüfusta işsizlik oranı %26 seviyesinden %25,2’ye düştü. 2 ay önce tarihsel olarak en yüksek seviye olan %27’yi görmüştük. Tarım dışı işsizlik oranı %16,4’ten %15,7 seviyesine geriledi. Arındırılmış verilere göre incelediğimizde, ekim döneminde toplam istihdamın eylül dönemine göre artış sergilediğini görmekteyiz. Tarım istihdamındaki 92 bin kişilik azalışa karşın, tarım dışı istihdamının 214 bin kişi artması toplam istihdamın 122 bin kişi artmasına imkan tanıdı. Merkez Bankası’nın faiz indirimlerinin gecikmeli şekilde reel ekonomiye yansımaya başlamasının da katkısıyla sanayi istihdamı iyileşirken, turizm ve inşaat sektöründe de sınırlı da olsa istihdama katkı sürüyor.

Sanayi istihdamı eylül döneminde 5 bin kişilik azalış sonrası ekim döneminde 120 bin kişilik artışla momentumunu hızlandırdı. Ekim ayında sanayi üretimi, ekonominin dipten döndüğünün sinyallerini belirgin vermeye başlamıştı. Azalan finansman maliyetleri ve güven endekslerindeki artış ile sanayi istihdamının toparlanması beklenebilir. İnşaat istihdamında ise eylül dönemindeki 5 bin kişilik sınırlı artış sonrası ekim döneminde 45 bin kişilik artış dikkat çekmekte. Hizmet sektöründe ise turizm sektörünün en canlı olduğu ağustos döneminde 141 bin kişilik istihdam artışı görmüştük. Eylül döneminde turizm sektörünün sezon sonlarına yaklaşmamız sebebiyle istihdama katkısı yavaşlayarak 32 bin kişi olurken, ekimde 49 bin kişilik bir artış görmekteyiz.   ·         Yeni Ekonomi Programı’nda bu sene için öngörülen ortalama işsizlik oranı tahmini %12,9 seviyesinde bulunuyor. Yılın bitmesine ekim verisi ardından 2 ay kaldığını göz önüne aldığımızda, geri kalan bu dönemde ortalama %8,7 civarında gerçekleşebilecek bir işsizlik oranı tahminin tutmasını mümkün kılabilecek. 2018 yılının son 2 ayında işsizlik oranı ortalama %12,9 düzeyinde seyretmişti. Son iki ayın  tarihsel işsizlik oranı ortalaması ise %10,6 düzeyinde.

Kaynak ZiraatBankası

12 Aralık 2019 Merkez Bankası Faiz Kararı

Merkez Bankası, politika faizi olan 1 hafta vadeli repo faizini ağırlıklı beklenti olan 150 baz puanın üzerinde 200 baz puan indirdi. TL’deki istikrarlı seyir ve arz yönlü faktörler gibi enflasyonu etkileyen ana unsurların enflasyon lehine olmasıyla birlikte politika faizi %14 seviyesinden %12 seviyesine çekildi.  Swap piyasasında 200 baz puanlık bir faiz indirimi halihazırda fiyatlanmıştı, bundan dolayı karar sonrası TL’de ılımlı hareketler gözlemledik. Mevcut para politikası duruşunun hedeflenen dezenflasyon patikasıyla uyumlu olduğu, enflasyon başta olmak üzere makroekonomik göstergelerdeki iyileşmenin ülke risk primindeki düşüşü desteklediği ve maliyet unsurlarının ılımlı seyretmesine katkıda bulunduğu ifade edildi. Neticede büyüme ve enflasyon görünümüne dair önceki PPK karar metnine göre daha da pozitif bir bakış açısı görmekteyiz. Ek olarak gelişmiş ülke merkez bankalarının para politikalarını genişleyici yönde sürdüreceklerine dair beklentiler ise 2020 yılında faiz indirimlerini sürdürmesi için TCMB’ye bir gerekçe oluşturuyor. ·         Merkez Bankası, bu yıl sonu enflasyonunun %12 olan tahminlerinin altında öngörülerinin alt sınırı olan %11,2’ye yakın gerçekleşmesini beklemekte. Bizim beklentimiz %11,5 seviyesinde.  ·         Enflasyon görünümündeki iyileşme, TL’deki istikrarlı seyrin yanı sıra küresel koşulların da desteğiyle Merkez Bankası böylece son dört toplantıda 1200 baz puanlık faiz indirimine gitmiş oldu.

Önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde enflasyonun %11-%11,5 seviyelerinde seyretmesini, ikinci yarıdan sonra tek haneye doğru gevşemesini beklemekteyiz. Dolayısıyla Merkez Bankası’nın kısa vadede bekle ve gör modunda gelişmeleri izleyip orta vadede daha ılımlı adımlar atmasını bekleyebiliriz. Bu arada gelecek yıl sonunda Merkez Bankası’nın enflasyon tahmini ise %8,2 düzeyinde bulunuyor.Merkez Bankası yeni zorunlu karşılık düzenlemesi ile uzun vadeli ticari ve konut kredilerini teşvik ederken, gelecek sene de milli gelir ve ithalatın ilişkisine de bağlı olarak zorunlu karşılık ile düzenlemelerin sürmesini bekleyebiliriz. Dolayısıyla faiz indirimlerinin yanı sıra zorunlu karşılık düzenlemeleri gelecek sene de para politikasında aktif bir rol alabilir. Ek olarak Fed’in gelecek sene bekleme modunda olacağını ve sınırlı bir faiz artırımı için en azından 2021 yılını bekleyeceğinin gözlenmesini ise gelişmekte olan ülke varlıklarını destekleyici bir unsur olarak değerlendiriyoruz. Bu hafta başında açıklanan TCMB Beklenti anketine göre anket katılımcıları, gelecek yıl toplamda 200 baz puanlık bir faiz indirimi beklemekte.

10.12.2019 Döviz Piyasası

Ø  Dün emsallerinden negatif ayrışan TL, bugün yatay bir görünüm sergiliyor ve sabah saatlerinde 5,81’lerde bulunuyor. Gerek yurtdışında bekle ve gör modundaki temkinli görünüm gerekse PPK öncesi TL varlıklara yönelik zayıf risk iştahıyla sınırlı baskı görünüyor. Tarım dışı istihdam verisinin olumlu gelmesi sonrası yükseliş kaydeden dolar endeksi  ise,  haftaya sınırlı düşüşle başladı ve bugün 97,6 seviyelerinde bulunuyor. EUR/USD paritesi ise 1,1065 seviyesinin hemen üzerinde. İngiltere’deki seçimler öncesi GBP/USD paritesi, 1,3155’lerde gücünü koruyor.

 Ø   Petrol fiyatları ise 12 haftanın zirvesine yakın 64,1 dolar seviyelerinde bulunuyor. Altın, tarım dışı istihdam sonrasındaki seviyelerini koruyor ve Fed öncesinde anlamlı bir değişim göstermeyerek ons başına USD 1.461’lerde seyrediyor. 

06.12.2019 Döviz Piyasası

Ø  USD/TL kuru, dar banttaki hareketini dün de sürdürse de petrol fiyatlarındaki hareketlilik TL’de dün sınırlı baskı oluşturdu ve kur 5,7687 seviyesine kadar yükseldi. Ancak kapanışı 5,75 seviyesinden yapan kur, bugün petrol fiyatlarındaki ılımlı seyirle 5,75 seviyesinin hemen altında bulunuyor. Risk primi göstergemiz 5 yıllık CDS’de düşüş eğilimi sürüyor ve 312 seviyelerinde bulunuyor. Bugün Moody’s kararı ile ABD tarım dışı istihdam verisi bekleniyor. Dolar endeksi, ticaret görüşmelerine dair gelişmelerin izlendiği haftayı düşüşle sonlandırmaya hazırlanıyor ve 97,3’lerde bulunuyor. Sterlin ise gelecek haftaki seçim öncesi anketlerin Başbakan Johnson lehine ağırlık kazanmasıyla haftalık bazda %1,7 yükselmiş durumda ve 1,3160’larda bulunuyor. EUR/USD paritesi ise bu hafta açıklanan beklentilerden iyi Euro Bölgesi verilerinin ve zayıflayan doların desteğiyle bugün 1,11 seviyesinin hemen üzerinde bulunuyor.

 Ø   Yurtiçi yerleşiklerin DTH’ları, 29 Kasım haftasında yaklaşık USD 1,4 milyarlık azalış sergiledi. Aylık bazda yurtiçi yerleşiklerin DTH gelişimine bakıldığında ise, nisan ayından bu yana ilk kez azalışın yaşandığı görülmekte. Merkez Bankası’nın döviz rezervleri, 29 Kasım haftasında haftalık bazda USD 641 milyon azalarak USD 104,75 milyar seviyesine geriledi. 

Ø   Yurtdışı yerleşik kişiler 29 Kasım ile biten haftada hisse senedinde yaklaşık USD 159 milyon satış, DİBS’lerde ise repo işlemleri hariç yaklaşık USD 55 milyon satış yaptılar. Yılbaşından bu yana yabancılar hisse senedinde yaklaşık USD 312 milyon alış yaparlarken, DİBS’lerde ise repo hariç USD 3,2 milyar satış gerçekleştirdiler.

05.12.2019 Döviz Piyasası

Ø  USD/TL kuru, düşük oynaklığını sürdürüyor ve 5,75 seviyesinin altında yeni güne başlıyor. Bugün yurtiçinde önemli bir veri takvimi bulunmuyor. Risk primi göstergemiz 5 yıllık CDS, 316 seviyesinde bulunuyor. Dün alıcılı bir şekilde kapanan BIST 100 endeksinin bugüne artıda başlamasını bekleyebiliriz.  

Ø   ABD’de beklentileri karşılamayan veriler sonrası dolar endeksinde kısmi değer kaybı görmekteyiz ve dolar endeksi bugün 97,5’lerde dünkü kapanışın altında bulunuyor. Bugün ise yarınki tarım dışı istihdam öncesi fabrika siparişlerinin seyri fiyatlamalarda belirleyici olabilir.

 Ø   Reel efektif döviz kuru endeksi, TÜFE bazında kasımda bir önceki aya kıyasla 0,41 puan artışla 77,35’e çıktı. Reel efektif döviz kuru endeksinin, geçen yılın eylül ayından itibaren toparlanmaya geçerek 70 seviyesinin üzerinde seyrettiği gözlenmekte. 

31.05.2019 Döviz Piyasası

Ø Dün dolar karşısında %2,2 değer kazanarak günü sonlandıran TL, diplomatik gelişmelerle gün içerisinde 5,80’li seviyelere kadar gevşedikten sonra bugün sabah saatlerinde saat 9 civarı 5,91’lerde bulunuyor. Risk primi göstergemiz de ise dün belirgin bir iyileşme dikkatimizi çekiyor. 5 yıllık CDS 26 baz puan gerileyerek 492 seviyelerinde bulunuyor. Petrol fiyatlarındaki düşüşün de desteğiyle TL varlıklardaki olumlu havanın bugün de sürmesini bekleyebiliriz. Ø Trump’ın Meksika çıkışıyla birlikte güvenli limanlara yönelmenin arttığı bir gündeyiz. ABD’nin Meksika’dan gelen mallara gümrük vergisi uygulayacağını açıklaması ardından Meksika pesosu dolar karşısında %2,5 civarında değer kaybetti. ABD 10 yıllıkların faizindeki düşüş ise dolar endeksindeki yükselişi kısmen engellemekte ve endeks sabah saatlerinde 98,1 seviyelerinde, dünkü kapanışa göre yatay bir seviyede bulunuyor. Ø ABD’de yılın ilk çeyreğine ilişkin revize büyüme verisinin, %3,1 seviyesiyle beklentilerle uyumlu gerçekleşmesine karşın, ABD’de Çekirdek PCE Fiyat Endeksinin yılın ilk çeyreğinde %1 seviyesiyle son 2 yılın en düşük seviyelerine gerilemesi enflasyon tarafında yukarı yönlü risklerin sınırlı olduğuna işaret etti. Bugün de nisan ayına ilişkin çekirdek PCE Deflatör piyasanın odağında olacak. Ø Bu arada Fed’den bu yıl özelinde faiz indirim beklentilerinin arttığını gözlemlerken, Fed Başkan Yardımcısı Richard Clarida da Fed’in ABD büyümesine yönelik artan risklere karşı para politikasını gevşetmeye hazır olduğunu söyleyerek gevşeme sinyali verdi.